Zadanie 1

W Centrum Językowym zainstalowano kombajn do napojów (kawy i herbaty). W ciągu godziny automat może wydać 120 kubków kawy i 120 kubków herbaty. Centrum pracuje cały tydzień po 10 godzin dziennie. Na każda pełną godzinę kombajn pracuje przeciętnie 35 minut (w czasie przerw lekcyjnych), wydając średnio 70 kubków kawy i 50 herbaty. Oblicz:

• Zdolność planowaną kombajnu:
• Zdolność efektywną kombajnu:
• Zdolność rzeczywistą kombajnu:
• Stopień wykorzystania kombajnu:
• Sprawność kombajnu:
• Sprawność dot. kawy:
• Sprawność dot. herbaty:

Zadanie 2

Dwie maszyny zostały zaprojektowane tak, aby produkować 100 jednostek każda w trakcie 10 godzinnej zmiany. Podczas jednej zmiany maszyny są w rzeczywistości wykorzystywane tylko przez 8 godzin i produkują w sumie 140 jednostek. Jakie będą mierniki osiągnięć tego procesu produkcyjnego?

Zadanie 3

Jakich jednostek użylibyście do zmierzenia produktywności/wydajności:

1. pociąg
2. dziekanat
3. punkt ksero

Zadanie 4

W ciągu dwóch kolejnych lat zebrano następujące informacje o procesie produkcyjnym. Jak można opisać produkcyjność w przedstawionym przypadku.

	2014	2015
Liczba wytworzonych jednostek	1000	1200
Cena sprzedaży	100zł	100 zł
Zużyte surowce	5100 kg	5800 kg
Koszt zużytych surowców	20 500 zł	25 500 zł
Liczba godzin przepracowanych	4300	4500
Wynagrodzenia	52 000 zł	58 000 zł
Zużyta energia	10 000 kWh	14 000 kWh
Koszt zużytej energii	1000 zł	1500 zł
Pozostałe koszty	10 000 zł	10 000 zł

 

Zadanie 5

Warsztat U Józka zajmuje się likwidacją szkód komunikacyjnych. Firma ubezpieczeniowa ustaliła, że standardowy czas wymiany błotnika wynosi 2,5 godziny (tj. standardowy wynik = 0,4 błotnika na godzinę) i chce zapłacić firmie 50 zł za roboczogodzinę (części i inne materiały są rozliczane oddzielnie). Właściciel firmy płaci swoim pracownikom 35 zł za godzinę pracy. Pracownicy warsztatu U Józka potrzebują 4 godzin, żeby wymienić błotnik.

• Jaka jest efektywność ich pracy? Biorąc pod uwagę koszty wynagrodzeń, sprawdź, czy firma zarobi na tym zleceniu.
• Jaki poziom efektywności pracy pozwoli firmie osiągnąć próg rentowności dla tego zlecenia?

 

Zadanie 6

Hala butelkowania wody Ekopolanka składa się z trzech odrębnych części:

• 2 maszyny butelkujące, każda z maksymalną przepustowością 100 l/min., a średni czasem obsługi = 1h;
• 3 maszyny etykietujące, każda z maksymalną przepustowością 3000 butelek/h i planowanym przestojem 2×30 minut dziennie;
• strefa pakowania z przepustowością 10 000 skrzynek/dzień.

Hala jest ustawiona na napełnianie butelek litrowych i pakowanie w skrzynki po 12 sztuk w ciągu dnia pracy (12h)

1. Jaka jest planowana zdolność produkcyjna hali?
2. Jaka jest jej zdolność efektywna?
3. Jeśli hala będzie pracować przy swojej zdolności efektywnej, jaki będzie stopień wykorzystania każdej operacji?
4. W linii wystąpiły usterki, które zredukowały produkcję do 70 tys. butelek; jaka jest sprawność każdej operacji?

Tabela 1. Możliwości transportu towaru w hurtowni ryb Minoga
Zad.4. Hurtownia ryb Minoga dostarcza świeże ryby i owoce morza klientom w po­bliskich miejscowościach. Przedsiębiorstwo ma trzy możliwo­ści transportu towaru. Pierwszą jest korzystanie z usług firmy transportowej za każdym razem, kiedy dostawa jest gotowa do wysyłki. W tym przy­padku nie występują żadne koszty stałe, ale koszt zmienny, który kształtuje się na poziomie 2250 zł na jedną dostawę. Istnieje także możliwość wzięcia w leasing ciężarówek-chłodni. W hurtowni obliczono, że roczny koszt leasingu trzech samochodów wyniesie 63 000 zł, wraz z ubezpieczeniem i opłaconą z góry konserwacją i na­prawami. Ponieważ hurtownia musiałaby ponosić te koszty niezależ­nie od tego, ile dostaw wyśle, kwota 63 000 zł byłaby kosztem stałym. Z kolei koszt zmienny zostałby znacznie obniżony — do kwoty 150 zł na dostawę, co wystarczyłoby na pokrycie kosztu paliwa i wynagro­dzenia kierowcy. Gdzieś pomiędzy tymi skrajnościami mieści się trzecia opcja – pośrednia: kontrakt z lokalnym przewoźnikiem. W zamian za stałą roczną opłatę w wysokości 15 000 zł firma transportowa byłaby skłonna dostarczać ryby na zlecenie hurtowni za 900 zł za dostawę. Tabela poniżej przedstawia wszystkie trzy możliwości.

Opcje:   Koszty:	Przewóz na zlecenie	Przewoźnik kontraktowy	Leasing
Koszty stałe	brak	15 000	63000
Koszty zmienne	2250	900	150

 

1. Która z rozważanych opcji jest najkorzystniejsza?

W tym celu należy określić dokładny poziom intensywności działalności (produkcji), przy którym dwie opcje generują takie same koszty. Jest to tak zwany punkt obojętności:

1. Zbudować i rozwiązać równanie, w którym stronami będą koszty całkowite dwóch opcji, a niewiado­mą X liczba dostaw, dla której koszty te będą jednakowe. I tak punkt obojętności dla przewozu na zlecenie i kontraktu z przewoźni­kiem oblicza się następująco:

 

całkowity koszt przewozu na zlecenie  =  całkowity koszt przewozu kontraktowego

0 zł + X ∙ 2250 zł = 15 000 zł  + X  ∙  900 zł

X  =  (l 5 000 zł – 0 zł) / (2250 zł – 900 zł) =  około 11 dostaw

W ten sam sposób należy znaleźć punkt obojętności dla przewozu kontraktowego i leasingu.

Obliczyć całkowity koszt wszystkich trzech opcji dla różnych poziomów popytu.

Tabela 2. Całkowity koszt wszystkich trzech opcji dla różnych poziomów popytu dla hurtowni ryb

Równanie kosztu całkowitego	15 dostaw	40 dostaw	75 dostaw
	(mały popyt)	(średni popyt)	(duży popyt)
Przewóz na zlecenie: 0 zł + X ∙  2 250 zł	33 750 zł	90 000 zł	168 750 zł
Kontrakt z przewoźnikiem: l5000zł + X ∙  900zł
Leasing: 63000zł + X ∙ 150zł

 

Rodzi się jednak pytanie — jak zinterpretować dane zawarte w tabeli? Jakie jest bowiem prawdopodobieństwo, że popyt osiągnie taki a nie inny poziom?   Jednym ze sposobów oceny różnych form mocy produkcyjnej – gdy popyt jest niepewny – jest wykorzystanie narzędzia decyzyjnego – analizy war­tości oczekiwanej.

Analiza wartości oczekiwanej to kalku­lacja spodziewanych kosztów, przychodów lub zysków związanych z danym rozwiązaniem, oparta na kilku różnych poziomach popytu, charakteryzują­cych się różnym prawdopodobieństwem wystąpienia.

Procedura obliczania wartości oczekiwanej jest następująca:

1.       Zidentyfikować kilka różnych scenariuszy wzrostu popytu. Nie mają one odzwierciedlać wszystkich możliwych sytuacji, lecz określać przybliżony zakres prawdopodobnych poziomów popytu.

2.       Określić prawdopodobieństwo urzeczywistnienia się poszczególnych scenariuszy.

3.       Obliczyć wartość oczekiwaną poszczególnych opcji. Można tego dokonać, mnożąc oczekiwane wyniki finansowe (koszt, przychód lub zysk) na każdym poziomie popytu przez prawdopodobieństwo urzeczywistnienia się danego scenariusza oraz sumując wyniki otrzymane dla wszystkich poziomów.  Równanie ma postać:                                                    I

WOj =  ∑ Pi Ci

     i=1

gdzie:                          WOj = wartość oczekiwana j-tej opcji

Pi = prawdopodobieństwo urzeczywistnienia się i-tego scenariusza

Ci = wynik finansowy (koszt, przychód lub zysk) i-tego scenariusza

 

Analiza wartości ocze­kiwanej w hurtowni ryb Minoga.

W firmie określono na podstawie analiz rynkowych, kilka możliwych poziomów popytu oraz prawdopodobieństwo wy­stąpienia (suma prawdopodobieństw musi wynosić 100%):

Mały popyt         –        30 dostaw rocznie  –  25%

Średni popyt      –         50 dostaw rocznie  – 60%

Wysoki popyt     –       80 dostaw rocznie –  15%

Ogółem: 100%

1. Obliczyć oczekiwany koszt przewoźnika kontraktowego.
2. a) obliczyć koszt korzystania z usług przewoźnika (korzystając z równań w tabeli 2) na każdym poziomie popytu:

 

Popyt	Koszt korzystania z usług  – przewoźnika kontraktowego
K  (mały popyt – 30 dostaw)	15 000 zł + 30 ∙  900 zł  =  42 000 zł
K  (średni popyt – 50 dostaw)	15 000 zł + 50 ∙  900 zł  =  60 000 zł
K  (duży popyt – 80 dostaw)	15 000 zł + 80 ∙  900 zł  =  87 000 zł

 

1. b) oczekiwany koszt usług przewoźnika kontraktowego wynosi:

WOkontrakt  =  (42 000 zł ∙  25%) + (60 000 zł  ∙  60%) + (87 000 zł ∙  15%) =  10 500 zł+36 000 zł+13 050 zł= 59 550 zł

 

2. Obliczyć oczekiwany koszt przewozu na zlecenie:
3. a) obliczyć koszt korzystania z przewozu na zlecenie (korzystając z równań w tabeli 2) na każdym poziomie popytu:

Popyt	Koszt przewozu na zlecenie
K  (mały popyt – 30 dostaw)
K  (średni popyt – 50 dostaw)
K  (duży popyt – 80 dostaw)

1. b) oczekiwany koszt przewozu na zlecenie:
2. Obliczyć oczekiwany koszt leasingu:
3. a) obliczyć koszt korzystania z leasingu (korzystając z równań w tabeli 2) na każdym poziomie popytu:

Popyt	Koszt leasingu
K  (mały popyt – 30 dostaw)
K  (średni popyt – 50 dostaw)
K  (duży popyt – 80 dostaw)

1. b) oczekiwany koszt leasingu na zlecenie wynosi:

Która opcja jest najtańsza dla szerokiego zakresu poziomów popytu?

1. Analiza progu rentowności, gdy poziom produkcji (intensywności działalno­ści) przekracza próg rentowności, firma zaczyna zarabiać pieniądze.